Piano & Toetsen Hoofdvak Jazz & Pop 1

Modulecode
M-JP-PIA1
Vakgebied
Praktijk
Credits
13
Groepsgrootte
1
Lesweken
30
Lesduur
50 minuten per week
Contacttijd totaal
25 uur
Studietijd
339 uur

Vorm / inhoud / niveau

Ingangsniveau
Toegelaten tot ArtEZ Jazz & Pop Piano & Toetsen Hoofdvak jaar 1.
Competenties
Zie Competentie Matrix.
Leerdoelen
Het leggen van een voor de muzikale ontwikkeling van de student noodzakelijke instrumentaal technische en muzikaal theoretische basis. De student zal in staat zijn om onder leiding van een ensembledocent en met ondersteuning van de hoofdvakdocent te functioneren in de onder inhoud genoemde samenspeelsituaties die op het conservatorium aan de orde komen en over de stukken te kunnen improviseren, wanneer van toepassing. De student zal blijk geven van een dusdanige artistieke gedrevenheid dat hij zelfstandig een gevarieerd en bij zijn artistieke identiteit passend programma van 5 stukken kan samenstellen uit het repertoire als genoemd onder inhoud, of vergelijkbaar repertoire (waaronder ook eigen stukken en ander genres). Hierbij zal de student demonstreren dat hij qua muzikaliteit, instrumentale beheersing, improvisatievermogen en samenspel een basis gelegd heeft om de stukken te spelen en de verworven muziektheoretische kennis in zijn spel toe te passen.
Samenhang
Spelniveau correspondeert met de inhoud van de ensemblelessen en de theorielessen.
Inhoud
Instrumentcategorieën:
1. Electro-mechanische instrumenten (Fender Rhodes, Wurlitzer Piano, Clavinet, Hammond etc), 2. Synthesizers (subtractief, FM, AM en sample-based), 3. Akoestische toetsinstrumenten (piano, clavecimbel etc), 4. Software-based keys, 5. Blaas- en blaasbalginstrumenten (accordeon, harmonium, melodica etc)
Al spelend oriënteren op de diverse instrumentcategorieën, hun kenmerken en rol in de muziek (zie 'Muzikale Functies'). Hierbij maakt de student ook zoveel mogelijk kennis met de oorspronkelijke instrumenten.
Muzikale Functies:
1. Ritme (zowel groove als accenten), 2. Bas, 3. Harmonie, 4. Melodie (zowel lead als tegenmelodieën)
Al spelend oriënteren op de diverse muzikale functies, hun kenmerken en de belangrijkste verschijningsvormen hiervan in de muziek (zie 'Instrumentcategorieën'). Hierbij voert de student iedere functie zoveel mogelijk zelf uit. 
Het bestuderen en spelen van de muzikale functies op de diverse instrumenten uit de diverse instrumentcategorieën vormt een belangrijk onderwerp tijdens de groepsles.
Techniek:
Doelmatige en gezonde speelhouding
Constante en beheerste klank
Ontspanningsoefeningen
Basisprincipes vijfvinger-techniek
Basisprincipes horizontale beweging
Toonladders: majeur, natuurlijk mineur, melodisch mineur, harmonisch mineur, hele-toons, chromatisch; dit alles parallel en in tegenbeweging
Majeur, mineur en overmatige drieklank kort gebroken, zowel drieledig en vierledig; dit alles parallel, in tegenbeweging en met twee elkaar afwisselende handen.
Bij de toonladders en de drieklanken staan een doelmatige beweging en een gezonde toon centraal en niet zo zeer het tempo.
Coördinatie:
Naast het studeren van de toonladders en drieklanken op zichzelf worden deze ook gecombineerd met ostinati, akkoorden en vamps in de andere hand.
Leesvaardigheid (a prima vista):
Progressie van minstens één niveau, met een minimum niveau van: Geschreven repertoire: EPTA A2
Intermediate Lead sheets: Here's that rainy dayBop thema's: Cool Blues, Buzzy
Pop en theaterlied: You've got the friend
Voicings
Drieklanken:
LH Grondtoon RH drieklank
Driestemmige drop-two voicings
Guide Tone Voicings (LH grondtoon RH terts en septime)
LH (in combinatie met melodie in de RH): Shell voicings, (1)37 en (1)73 en drieledige rootless voicings
Tweehandige voicings (toegepast op repertoire uit het American Song Book): LH two-beat en four-beat bass line, RH driestemmige vierstemmige rootless voicing
Alle soorten vierhandige voicings en de basisvormen van vijfstemmige voicings
Vierstemmige en vijfstemmige kwartenstapelingen: grondligging en eerste omkering
Harmonie:
Oefeningen (drieklanken en Guide Tone Voicings):
kwintencirkels en secundes, beide zowel chromatisch als diatonisch, in majeur en mineur en in twaalf toonsoorten
Voicings en improvisatie: I IV V I - II V I – Wisseldominanten - Tussendominanten – Plagale cadenzen – mol-dur – VII mineur – IV blues - Turn arounds – Basis modale harmonie: Dorisch, aeolisch, mixolydisch en melodisch mineur - Blues – sus4
Maken en toepassen van functionele harmonische analyse en chord scale analysis
Harmoniseren van eenvoudige melodieën met enkel hoofdtrappen of hoofdtrappen en neventrappen
Al het repertoire genoemd onder repertoire transponeren naar C
Melodie:
Basic melodies: 1235 – (1)35798 – Guide Tone melodies - scales
Digital patterns omvang kwint
Basisprincipes sequenzen, secundegang en chromatiek
Basisprincipes forward motion
Ritme en tempo:
Straight eighths en swing feel
Kwarten, achtsten en triolen
Ballad – Medium Slow - Medium – Medium fast
4/4 – 2/2 – 3/4 - 12/8
Basic groove patterns voor: Medium Gospel, African 12/8, Latin (Brazil en Afro-Cuban), Shuffle, New Orleans en Soul Jazz
Basisprincipe van interlocking
Vorm: (zowel thema's als improvisatie)
Jazz: AABA, ABAC, AAB en Blues
Funk: Vamp
Pop en kleinkunst: Intro/Couplet/Refrein/Couplet/Refrein/Brug/Refrein
Latin: Basisvormen
Improvisatie:
Majeur en mineur tot en met 3 mollen en 2 kruisen
Improviseren van lijnen op changes en eenvoudige vamps
Basisprincipes thematisch en motivisch improviseren
Basisprincipes vraag en antwoord
Basisprincipe van pacing
Basisprincipe ritmische improvisatie
Opbouw, samenhang en variatie
Samenspel:
Bewustzijn van plaats in de samenspeelsituaties, in het bijzonder bij Mainstream Jazz, bij Pop Songs en Latin
Samenspeelsituaties: De diverse ensembles e.d. zoals genoemd onder repertoire
Verzinnen en spelen van intro's en coda's voor jazz standards en pop songs
Herkennen en spelen van hooks en fills
Verzinnen en spelen van begeleidende voicings, ritmes en grooves voor jazz standards en pop songs
Jazz en Funk:
Het studeren van Jazz en Funk vormt een belangrijk onderdeel van de studie.
Jazz – Het spelen van een eenvoudige standard met de moeilijkheidsgraad van 'Beautiful Love' van Victor Young en Haven Gillespie (voicings, uitvoeren thema, begeleiden, improvisatie en samenspel/bandspel);
Funk – Het spelen van stuk gebaseerd op een eenvoudige vamp van één of twee akkoorden met de moeilijkheidsgraad van 'Chameleon' van Herbie Hancock (voicings, uitvoeren thema, begeleiden, improvisatie en samenspel/bandspel)
Transcriptie:
Maken, instuderen en spelen van eenvoudige transcripties van zowel soli gespeeld door pianisten en blazers als van baslijnen. Deze soli en baslijnen worden ingestudeerd door ze op het oor na te spelen en al dan niet te noteren.
Repertoire (algemeen):
Naast bovenstaande vaardigheden komen er in de hoofdvakles vooral speelstukken aan de orde. De aard van deze speelstukken is nauw verwant aan de op de diverse ArtEZ-locaties voorkomende samenspeelsituaties:
De student dient aan het einde van module 1 zich goed georiënteerd te hebben op de Luisterlijst (zie teamsite), inclusief de paragraaf 'The 5 Giants'. Aan het einde van module 1 dient de student minimaal 20 stukken gestudeerd te hebben en bij voorkeur uit het hoofd te kennen. Bij het propedeuse examen (auditie) levert de student een lijst met titels en componisten in. Op deze lijst dient van ieder van 'The 5 Giants' (zie Luisterlijst op de teamsite) minstens één stuk te staan. Bij het beoordelen van deze lijst wordt vooral gelet op de diversiteit van het repertoire betreffende karakter, tempo, toonsoort en genre.
Repertoirevoordbeelden:
Au Privave, Afternoon in Paris, I Mean You, Blue in Green, Sometime Ago, There Is No Greater Love, How High The Moon, Maiden Voyage, Effendi, Gentle Rain, Afro Blue, Come Candela, Overjoyed, Roof Garden en Hebben en Houwen.
Werkvormen
Individuele les.
Media / leerstof / repertoire
Teamsite Jazz&Pop Piano, Jazz Piano Pieces/Charles Beale, How To Improvise/Hal Crook, The Jazz Piano Book/Mark Levine, Jazz Essentials/Rob van Bavel, The Pop Piano Book/Mark Harrison, Brazilian Music Workshop/Antonio Adolfo, Salsa Guide Book For Piano And Ensemble/Rebeca Mauleón, Das Groove Piano Buch/Phillip Moehrke, Jazz Piano/Tim Richards, Luisterlijsten Piano Jazz&Pop ArtEZ en Work Books ArtEZ.
Studentactiviteit
Organiseren van een kort optreden (band, repertoire, repetities) in het kader van de voorspeelavonden en/of projectweken van de afdeling piano jazz&pop; zelfstandig organiseren van een optreden (vijf stukken, waarvan er drie uitgevoerd worden) in het kader van de propedeuse auditie.

Toetsing en beoordeling

Toetsvormen
Beoordeling door de hoofdvakdocent op het einde van elk semester.
Criteria
De student moet de hierboven onder 'Leerdoelen' genoemde onderdelen beheersen. Specifieke criteria: creativiteit, expressie, improvisatie, techniek, sound, timing, leesvaardigheid, repertoirekennis, ontwikkeling, zelfreflectie, attitude en lesvoorbereiding
Normering
De student heeft deze module afgerond als hij of zij aan het einde van het tweede semester met minimaal een 5,5 is beoordeeld.
Procedure bij toetsing
Aan het einde van beide semesters vult de docent een speciaal op het vak toegesneden beoordelingsformulier in. De beoordeling is in woorden en in een samenvattend beoordelingscijfer. De docent bespreekt zijn beoordeling tijdens de eerstvolgende les met de student. De beoordeling op het eind van het herfstsemester is formatief en wordt uitgedrukt in termen van voldaan of niet voldaan. Deze beoordeling is bedoeld om de voortgang van de student in deze onderwijseenheid aan te geven. Er worden geen EC's toegekend en herkansing is niet mogelijk. Absolvering en toekenning EC's pas mogelijk na afsluiting lentesemester.
Herkansing
Zie de Onderwijs- en examenregeling.

Samenvatting van de module

Deze module staat in het teken van oriëntatie en het spelen, waarbij de student leert om stukken uit diverse genres te spelen en om erover te improviseren. De nadruk ligt hierbij op het gebruik van de diverse instrumentcategorieën, samenspel in bandverband, techniek en stijlbesef. Dit laatste in ritmisch, harmonisch en melodisch opzicht. De student bereidt zich in een wekelijkse les voor op het praktische gedeelte van  het propedeuse examen (auditie) waarin drie zelf gekozen stukken gespeeld worden.