Piano & Toetsen Hoofdvak Jazz & Pop 3

Modulecode
M-JP-PIA3
Vakgebied
Praktijk
Credits
16
Groepsgrootte
1
Lesweken
30
Lesduur
50 minuten per week
Contacttijd totaal
25 uur
Studietijd
423 uur

Vorm / inhoud / niveau

Ingangsniveau
Toegelaten tot ArtEZ Jazz & Pop Piano & Toetsen Hoofdvak jaar 3.
Competenties
Zie Competentie Matrix.
Leerdoelen
Het uitdiepen van vooral de technische en ambachtelijke aspecten van het pianospel in de verschillende vormen van Jazz, Pop en aanverwante stijlen. De student zal in staat zijn de onderdelen van het technisch tentamen voor een commissie te demonstreren. [Zie onder 'Inhoud' voor de leerdoelen en inhoud van deze technisch tentamen]
Piano Solo: Het bestuderen van de piano als solo-instrument. De student zal in staat zijn een solo-uitvoering op piano geven van een daarvoor geschikte jazz- of popcompositie of aanverwant repertoire.
Project: Elke student geeft vorm aan een eigen project waarin hij een bepaalde stijl of muzikant verder uitdiept. Hierbij wordt hij nadrukkelijk uitgenodigd ook zijn licht op te steken bij de andere pianodocenten van ArtEZ.
Samenhang
De onderwerpen van de hoofdvakles zijn voor een groot deel afgestemd op het technisch tentamen, het onderwerp 'Piano Solo' en het eigen project. Er bestaat dus iets minder samenhang met de andere speel- en de theorievakken dan in de voorgaande jaren.
Inhoud
Instrumentcategorieën:
1. Electro-mechanische instrumenten (Fender Rhodes, Wurlitzer Piano, Clavinet, Hammond etc), 2. Synthesizers (subtractief, FM, AM en sample-based), 3. Akoestische toetsinstrumenten (piano, clavecimbel etc), 4. Software-based keys, 5. Blaas- en blaasbalginstrumenten (accordeon, harmonium, melodica etc)
Inhoud module 1 en 2, en verder:
Bestuderen van de diverse instrumentcategorieën in muziekproducties en hun verschijningsvormen in de muziek (zie 'Muzikale Functies'). Hierbij maakt de student in de loop van de module nadrukkelijk ook eigen producties.
Muzikale Functies:
1. Ritme (zowel groove als accenten), 2. Bas, 3. Harmonie, 4. Melodie (zowel lead als tegenmelodieën)
Inhoud module 1 en 2, en verder:
Bestuderen van de diverse muzikale functies in muziekproducties en hun belangrijkste verschijningsvormen hiervan in de muziek (zie 'Instrumentcategorieën'). Hierbij voert de student iedere functie zoveel mogelijk zelf uit.
Techniek:
Alle eisen die genoemd zijn bij het Technisch tentamen:
Algemeen
Een doelmatige en gezonde speelhouding
Een beheerste en constante klank
Ritmisch stabiel
Ontspanningsoefeningen
Regulatief zelfstandig
Speelbewegingen
Toonladders: alle toonladders over het hele instrument; parallel, in tegenbeweging en in gemengde beweging
Arpeggio's: alle arpeggio's over het hele instrument; parallel, in tegenbeweging en in gemengde beweging
Vijfvingertechniek: alle in de boeken van Charles Louis Hanon en Clare Fischer voorkomende vingeroefeningen (evt. inclusief vergelijkbare oefeningen van Marguerite Long) in twaalf toonsoorten en in verschillende articulatievormen
Akkoorden: alle vierledige drieklanken en vijfledige septiemakkoorden vast over het hele instrument.
Harmonie aan de piano
Drieklanken
Vierklanken
Progressies en cirkels in majeur en mineur
Moduleren en transponeren
A prima vista spel
Lead sheets
Uitgeschreven repertoire [N.B. Niveau-eis: Progressie van minimaal één niveau, met een minumum niveau EPTA C]
Blues
De student bereid 4 bluesstukken voor (eigen en/of bestaand)
De vier bluesstukken dienen te variëren in stijl, tempo, maatsoort, akkoordprogressie etc.
Iedere voorbereide blues dient in 4 toonsoorten gespeeld te kunnen worden.
Van deze vier bluesstukken dient er eentje uitgevoerd te kunnen worden met zowel een two-beat bass als een walking bass
In iedere blues dient de student:
Het thema te kunnen spelen
Te kunnen begeleiden (met en zonder ritmesectie)
Te kunnen soleren
Verder dient de student de muziekhistorische context van iedere blues te kennen.
N.B. Tijdens het examen kiest de commissie minstens één blues uit.
Melodische patronen
Toepassen van omspelingen van akkoordtonen, doorgaande chromatiek en thematische improvisatie.
Verder transponeren en op gehoor naspelen.
Ostinato's
De student dient een stuk voor te bereiden waarin het improviseren over een ostinato centraal staat. Het stuk dient ten minste 4 minuten te duren.
Er zal o.a. gelet worden op toonvorming, timing, tempovastheid en coördinatie.
Piano-Solo
Bestuderen van de piano als solo-instrument. Onderwerpen die aan de orde kunnen komen zijn o.a.:
Ostinato's
Rubato modaal improviseren
Rubato-spel
Vrije improvisatie
Historische solopianostijlen als Stride, Boogie en New Orleans
In solo-piano gespecialiseerde pianisten
Project
Elke leerling doet in dit jaar een project naar eigen keuze, waarbij een bepaalde stijl of musicus nader bekeken wordt.
Hierbij wordt hij nadrukkelijk uitgenodigd bij de andere piano docenten van ArtEZ les te nemen.
Leesvaardigheid:
Bebopthema's, Lead sheets, Big Band partijen, notatie in trappen, polyfone muziek, ritmisch complexere structuren.
Improvisatie:
Stukken zoals "Cherokee", "Joy Spring", modale stukken (Hancock, Shorter), doelgerichte toepassing van diverse harmonische kleuren, zoals gealtereerd, octotonisch, heletoons, mixo#11, lydisch; toepassen van upper structure principes, improviseren met motieven uit de melodie, vrije improvisatie
Harmonie en Voicings:
Een melodie arrangeren in akkoorden met bijv. Approach chords, planning, quartal voicings en/of 'pentatonic movement', Coltrane changes
substituten
Harmonie bestuderen van Ellington, Tatum, Monk, Powell, Mingus, Evans, Hancock, Corea, Jarrett, Fischer, Beirach en Wheeler.
Transcripties:
Transcripties ter ondersteuning van de leerdoelen 'Piano-Solo' en 'Eigen Project'. De transcripties worden ingestudeerd door ze op het oor na te spelen en al dan niet te noteren.
Repertoire (algemeen):
Aan het einde van module 3 dient de student minimaal 60 stukken gestudeerd te hebben en deze bij voorkeur uit het hoofd te kennen. Bij het tentamen levert de student een lijst met titels en componisten in. Op deze lijst staan zowel het repertoire van 40 stukken uit voorgaande modules als de 20 nieuwe stukken.
Repertoirevoorbeelden:
Stukken die samenhangen met het project van de student.
Een aantal mogelijke onderwerpen voor projecten zijn:
Historische pianostijlen als Stride (James P. Johnson, Thomas 'Fats' Waller, Willie 'The Lion Smith), Boogie (Meade Lux Lewis, Albert Ammons, Jimmy Yancey, Pete Johnson), Blues (Cow Cow Davenport, Buddy Montgomery, Roosevelt Sykes, Otis Spann) of New Orleans (Professor Longhair, Dr. John, James Booker)
De muziek van specifieke pianisten (Scott Joplin, Eubie Blake, James P. Johnson, Willie 'The Lion' Smith, Thomas 'Fats' Waller, Jelly Roll Morton, Lil Hardin, Earl Hines, Count Basie, Nat 'King' Cole, Duke Ellington, Art Tatum, Teddy Wilson, Thelonious Monk, Bud Powell, Erroll Garner, Oscar Peterson, Lennie Tristano, Dave Brubeck, George Shearing, Horace Silver, Ahmad Jamal, Cecil Taylor, Bill Evans, Paul Bley, Chick Corea, Herbie Hancock, Keith Jarrett, McCoy Tyner, Joe Zawinul)
Een specifieke muziekstijl (Hard Bop, Detroit Bop, European Modern Modal, Free, 70's Funk, Rock Piano)
Een specifieke vaardigheid (bewerkingen van popsongs, reharmonisatie, odd meters)
Een specifiek instrument (Hammond Organ, Fender Rhodes, computer, etc.
Werkvormen
Individuele les.
Media / leerstof / repertoire
Media/Leerstof/Repertoire module 2, en verder: Legends Solo, Harmonic Exercises/Clare Fischer, transcripties
steunvakken Aan het hoofdvak verwante steunvakken zijn o.a. toetsen/productie, klassiek piano, Hammond orgel en compositie.
Studentactiviteit
Organiseren van een optreden (band, repertoire, repetities) in het kader van de jaarlijkse Jazz & Pop piano voorspeelavonden en/projectweken van de afdeling piano jazz&pop; zelfstandig organiseren van een optreden (vijf stukken) in het kader van de overgangsauditie.

Toetsing en beoordeling

Toetsvormen
Beoordeling door de hoofdvakdocent op het einde van elk semester. Een technisch tentamen maak onderdeel uit van de toets.
Criteria
De student moet de hierboven onder 'Leerdoelen' genoemde onderdelen beheersen. Specifieke criteria: creativiteit, expressie, improvisatie, techniek, sound, timing, leesvaardigheid, repertoirekennis, ontwikkeling, zelfreflectie, attitude en lesvoorbereiding
Normering
De student heeft deze module afgerond als hij of zij aan het einde van het tweede semester met minimaal een 5,5 is beoordeeld.
Procedure bij toetsing
Aan het einde van beide semesters vult de docent een speciaal op het vak toegesneden beoordelingsformulier in. De beoordeling is in woorden en in een samenvattend beoordelingscijfer. De docent bespreekt zijn beoordeling tijdens de eerstvolgende les met de student. De beoordeling op het eind van het herfstsemester is formatief en wordt uitgedrukt in termen van voldaan of niet voldaan. Deze beoordeling is bedoeld om de voortgang van de student in deze onderwijseenheid aan te geven. Er worden geen EC's toegekend en herkansing is niet mogelijk. Absolvering en toekenning EC's pas mogelijk na afsluiting lentesemester.
Herkansing
Zie de Onderwijs- en examenregeling.

Samenvatting van de module

Deze module staat in het teken van de verdieping en van het vorm geven aan de eigen muzikale identiteit en smaak. Daarbij wordt in het bijzonder aandacht besteed aan de ontwikkeling van de technische vaardigheden die nodig zijn om als speler en improvisator in verschillende vormen van de lichte muziek te functioneren, zoals bijv. spelen in alle toonsoorten, repertoirekennis, leesvaardigheid etc. De student bereidt in een wekelijkse les voor op de auditie aan het einde van het 3de jaar.